Poniższy tekst został przygotowany na podstawie artykułu Margaret Mayston, Gillian Saloojee, Sarah Foley, który został opublikowany w Developmental Medicine and Child Neurology (DMCN) w maju 2024 r.
Link do artykułu poniżej:
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/dmcn.15748
BCRF jest proponowanym modelem praktyki klinicznej w koncepcji Bobath :
- Pomaga w zrozumieniu powiązań między różnymi domenami Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF – International Classification of Functioning, Disability and Health) i w jaki sposób na siebie wpływają. Znajduje zastosowanie w szeroko pojętym wspomaganiu rozwoju dzieci z niepełnosprawnością powstałą we wczesnym okresie życia (w tym mózgowym porażeniu dziecięcym)
- BCRF jest systemem obserwacji służącym diagnostyce funkcjonalnej (określeniu głównego/-ych problemów funkcjonalnych dziecka/osoby), pomagającym w rozpoznaniu obszarów wymagających interwencji z uwzględnieniem wszystkich domen ICF- w tym czynników kontekstualnych (perspektywa rodziny, środowiska dziecka i jego osobowości, zainteresowań, zasobów rozwojowych), stworzeniu zindywidualizowanego planu interwencji, optymalnego dla TEGO dziecka, i jego ewaluacji. BCRF pokazuje złożoność relacji między osobą, rodziną i czynnikami środowiskowym i proponuje podejście całościowe (holistyczne), gdzie nacisk położony jest na optymalizację rozwoju dziecka w obszarach ICF: aktywność i uczestnictwo.
- Proponowany model BCRF oparty jest na aktualnych doniesieniach z dziedziny neuronauki, proponuje rozwiązania terapeutyczne, których skuteczność jest potwierdzona naukowo i wybór tych, które są optymalne dla konkretnego dziecka. BCRF pomaga w określeniu indywidualnych, realistycznych, istotnych dla dziecka i rodziny celów terapii, sposoby ich realizacji i ewaluację efektów.
Uproszczony schemat BCRF (na podstawie M Mayston et al. DMCN May 2024)
Mózgowe porażenie dziecięce (mpd) jest zaburzeniem rozwoju wpływającym na wiele obszarów funkcjonowania dziecka. Zaburzenia motoryczne (pierwotne i wtórne) są najbardziej widoczne, ale u większości dzieci/osób z mpd występują trudności dotyczące komunikacji, przyjmowania pokarmu, funkcji wzrokowych, słuchowych, niepełnosprawność intelektualna, padaczka, ból, zaburzenia integracji bodźców sensorycznych.
Optymalizacja rozwoju i wykorzystanie potencjału rozwojowego dzieci z mpd i innymi zaburzeniami wieku rozwojowego wymaga dokładnej, opartej na doniesieniach naukowych i doświadczeniu klinicznym oceny i zaproponowania interwencji indywidualnie „dopasowanej” do jego potrzeb i możliwości.
BCRF daje możliwość stworzenia indywidualnie dopasowanego krótko- i długofalowego programu interwencji, zaangażowania dziecka, rodziców w ustalanie celów, które odpowiadają realnym potrzebom i zainteresowaniom dziecka. Plan interwencji powinien być łatwy do przeniesienia na codzienne aktywności i plan dnia. Powinien promować uczestnictwo („ćwiczenie” aktywności w oderwaniu od codziennych sytuacji w środowisku dziecka i kontekstu np. przedszkolu czy szkole jest mniej efektywne) i optymalizować aktywności, dzięki którym uczestniczenie będzie możliwe.
W programie podstawowych kursów pediatrycznych koncepcji Bobath prowadzonych w Gdańsku BCRF jest podstawowym narzędziem diagnostyki funkcjonalnej, planowania terapii, ustalania celów i ich ewaluacji.
Tekst przygotowany przez:
Liliana Klimont-Fjøsne, fizjoterapeuta, senior instruktor koncepcji Bobath